Waarom dit monument?
‘…ter herinnering aan de voormalige synagoge van Sneek en in die zin ook ter nagedachtenis aan de verdwenen Joodse gemeenschap van de stad Sneek…’
(citaat uit de oprichtingsakte van Stichting Monument Synagoge Sneek)
De aanleiding
Het begon met twee inwoners van Sneek; Marcel Wallage en Matthijs Graafland die aanvankelijk onafhankelijk van elkaar aandacht vroegen voor het monument bij de voormalige synagoge van Sneek.
Het is hen een doorn in het oog dat het oude monument verwaarloosd is, beschadigd is en oneigenlijk wordt gebruikt als fietsenrek, asbak en zelfs als hondenurinoir. Het valt niet op als monument, informatie ontbreekt, men loopt er aan voorbij.
Gelukkig ontdekten deze twee elkaar en ze besloten de handen ineen te slaan. Een derde, Henk van der Veer, sloot zich aan en dit driemanschap schreef, sprak en belde met vertegenwoordigers van allerlei Sneker instellingen om hun initiatief kenbaar te maken. Met als doel het vervangen van het oude monument door een waardiger monument.
Het oude monument
In 1972 wordt, op initiatief van de Friese Culturele Raad, een gedenksteen in het trottoir voor de plek waar de synagoge stond geplaatst. In 1984 wordt besloten de steen op een sokkel in de vorm van een davidster te plaatsen. Een aantal joodse burgers schreef een bedankbrief: ‘…We vinden de verandering van de Herdenkingssteen in de Davidster erg mooi geworden. Nu staan de mensen erbij stil in plaats van eroverheen te lopen…’
Toch gaat vanaf 1995 al, gezien een ingezonden brief, opvallen dat het monument oneigenlijk door het publiek wordt gebruikt. Een verontwaardigde Sneker spreek zelfs van vandalisme.
Aan de slag
27 jaar later, 2022, was er nog steeds niets veranderd. Marcel, Matthijs en Henk trekken aan de bel.
De gemeente Súdwest-Fryslân vraagt om een plan van aanpak. De initiatiefgroep vraagt de excellente ontwerper en kunstenaar Piet Cohen om een ontwerp te maken. Piet bedenkt een van Cortenstaal gemaakt monument met daarin zes gegoten glazen driehoeken. Het ontwerp verwijst naar de verdwenen Joodse gemeenschap van Sneek gevat in het symbool van de davidster.
De initiatiefnemers brengen het project onder in de Stichting Monument Synagoge Sneek.
In de oprichtingsakte van de Stichting wordt het doel formeel verwoord:
De Stichting heeft als doel het realiseren van een nieuw monument ter herinnering aan de voormalige synagoge van Sneek en in die zin ook ter nagedachtenis aan de verdwenen Joodse gemeenschap van de stad Sneek en het verrichtten van al wat hiermee verband houdt of daartoe bevorderlijk kan zijn.
Dit doel impliceert niet alleen het realiseren van een monument, maar ook het betrekken van b.v. scholen en andere relevante organisaties in dit project om Sneek zodoende te verrijken met een levend monument.
